Update 6 november 2026: Microsoft heeft de ingangsdatum opnieuw verschoven: van 1 december 2026 naar Microsofts fiscale derde kwartaal van 2027 (januari tot en met maart 2027). Voor Nederlandse organisaties veranderen daarbij twee dingen: Nederland en België doen nu wel mee, en een nieuwe aankoop zet usage-based billing ook aan voor je bestaande Copilot Business-licenties. Dit artikel is daarop bijgewerkt.
Microsoft zet een volgende stap in hoe je voor AI betaalt. Vanaf begin 2027 krijgen nieuwe licenties voor Microsoft 365 Copilot Business die je via een CSP-partner koopt, standaard usage-based billing mee. Pay-as-you-go met Copilot Credits staat dan meteen aan, ook voor de Copilot Business-licenties die je al hebt. Dat klinkt als een kleine administratieve wijziging, maar het draait een belangrijke drempel om. Tot nu toe moest je Copilot Cowork bewust aanzetten. Straks staat de deur standaard open, en naast je vaste licentie kan dan ongemerkt een variabele rekening ontstaan. Cost management is daarmee geen optie meer, maar noodzaak. In dit artikel lees je wat er verandert, wat het kost en wat je vooraf regelt.
Wat verandert er begin 2027?
Microsoft kondigde de wijziging op 16 september 2026 aan in het Partner Center, met 2 november als ingangsdatum. Op 14 oktober schoof Microsoft die datum op naar 1 december 2026, en op 3 november nogmaals: de uitrol start nu in Microsofts fiscale Q3 2027, tussen januari en maart 2027. Een precieze datum maakt Microsoft later bekend. De kern:
- Voor wie: nieuwe aankopen van Microsoft 365 Copilot Business via CSP, zowel los als in bundels.
- Ook bestaande licenties: koop je een nieuwe licentie, dan gaat usage-based billing ook aan voor de Copilot Business-licenties die al in je tenant zitten.
- Wat: usage-based billing staat standaard aan, met pay-as-you-go als standaard facturatiemethode.
- Inclusief: Microsoft maakt de Azure-resources die nodig zijn voor usage-based billing automatisch aan, met een vooraf ingestelde maandlimiet van 4.000 credits per gebruiker voor alle gebruikers in je organisatie.
- Waarvoor: diensten die per gebruik afrekenen, zoals Copilot Cowork, Work IQ API's en GitHub Copilot Harness.
De standaardlimiet is 4.000 Copilot Credits per gebruiker per maand. Dat is maximaal $ 40 per gebruiker per maand bovenop je vaste licentie. Met 25 Copilot Business-gebruikers kan er dus tot $ 1.000 per maand aan credits worden verbruikt, zonder dat iemand daar bewust voor heeft gekozen. Microsoft rekent zelf het voorbeeld van 100 gebruikers voor: tot 400.000 credits per maand, ofwel maximaal $ 4.000. Je betaalt alleen wat er werkelijk wordt verbruikt, maar de limiet is ruim. Beheerders kunnen hem aanpassen in het Microsoft 365 admin center, en wij als CSP-partner via Partner Center. Dat raden we ook aan: stel hem in op een bedrag dat bij je budget past.
Nederland en België doen nu wel mee. In de eerdere aankondiging stonden Nederland, België, Duitsland, Frankrijk en een aantal andere landen nog als (voorlopig) niet beschikbaar. Met de update van 3 november geldt de nieuwe planning in alle markten. De wijziging komt hier dus ook, alleen later dan eerst gedacht. Gebruik de extra tijd om cost management goed in te richten.
Van bewust aanzetten naar standaard aan: hier kun je verrast worden
Dit is de wijziging waar je echt bij stil moet staan.
Tot nu toe kon niemand Copilot Cowork gebruiken voordat een beheerder dat bewust had ingericht: een Azure-subscription koppelen, een spending policy activeren en een limiet kiezen. Was dat nog niet gebeurd, dan kwam een gebruiker die Cowork opende op een pagina om toegang aan te vragen. Die stappen voelden als gedoe, maar ze waren ook een natuurlijke rem. Wie Cowork aanzette, dacht op dat moment na over wie het mocht gebruiken en wat het mocht kosten.
Vanaf begin 2027 is die rem weg zodra je een nieuwe Copilot Business-licentie koopt. Pay-as-you-go staat aan, de Azure-subscription is gekoppeld en er geldt een maandlimiet van 4.000 credits per gebruiker die niet door jou is gekozen. Dat geldt dan niet alleen voor die ene nieuwe licentie, maar voor iedereen met Copilot Business in je tenant. En in de agentinstellingen staat Cowork standaard op beschikbaar voor alle gebruikers: iedereen met een Copilot-licentie kan het zelf vinden en installeren via de Agent Store, of via "Get agents" in Teams en Outlook. Een realistisch scenario:
- Je koopt in februari één extra Copilot Business-licentie voor een nieuwe collega. Daarmee staat pay-as-you-go aan voor alle twintig Copilot Business-gebruikers.
- Een medewerker vindt Cowork in de Agent Store, installeert het zelf en laat het een paar grote taken uitvoeren, zoals een marktanalyse, een reeks rapportages of een opgeruimde mailbox.
- Elke taak verbruikt credits, afhankelijk van hoe lang en hoe complex hij is. Een collega doet hetzelfde, en nog een.
- Niemand in IT of finance heeft dit bewust aangezet, en zonder ingestelde meldingen krijgt ook niemand een seintje.
- De kosten verschijnen achteraf op de maandfactuur.
Daar komt bij dat de instelling Auto-apply new services standaard aanstaat. Nieuwe agents en diensten die Microsoft later toevoegt, kunnen dan ook direct credits verbruiken onder hetzelfde beleid.
Dat wil niet zeggen dat je Cowork moet mijden: goed ingezet levert het veel op. Usage-based billing helemaal uitzetten kan, maar dan verlies je volgens Microsoft mogelijk toegang tot AI-functies. De keuze wie het gebruikt en hoeveel het mag kosten, moet je dus zelf actief maken, in plaats van dat de inrichting je daar vanzelf toe dwingt.
Wat zijn Copilot Credits?
Copilot Credits zijn de gemeenschappelijke munteenheid voor AI-diensten die per gebruik worden afgerekend. Je vaste Copilot-licentie dekt de bekende functies in Word, Excel, Outlook en Teams. Voor zwaarder, zelfstandig werk, zoals een meerstapstaak in Copilot Cowork, betaal je daarnaast in credits.
Hoeveel credits een taak kost, hangt volgens Microsoft af van vier onderdelen:
- Modellen: welk AI-model de taak uitvoert
- Runtime: hoe lang de agent aan het werk is
- Context: hoeveel informatie uit mail, bestanden en meetings wordt opgehaald
- Tools: de acties die worden uitgevoerd, zoals een mail versturen of een document bijwerken
Credits worden op tenantniveau gebundeld. Je totale kosten zijn de som van alle credits die in je organisatie worden verbruikt.
Wat kost het?
Er zijn twee manieren om credits af te nemen:
| Manier | Prijs | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Pay-as-you-go | $ 0,01 per credit, achteraf per maand | Starten, wisselend gebruik |
| Pre-Purchase Plan (P3) | Vooraf voor een jaar, 5% tot 20% korting vanaf 300.000 credits | Voorspelbaar, hoog verbruik |
Bij P3 vervallen ongebruikte credits aan het einde van het jaar. Wat je boven je prepaid credits verbruikt, loopt automatisch door op pay-as-you-go. Prepaid credits worden altijd eerst gebruikt.
Een rekenvoorbeeld: een maandlimiet van 20.000 credits voor de hele organisatie komt neer op maximaal $ 200 per maand. Een limiet van 2.000 credits per gebruiker is $ 20 per gebruiker per maand. Meer over de afweging tussen kosten en opbrengst lees je in Copilot Cowork: een extra collega, geen extra kostenpost.
Cost management: wat regel je vóór de wijziging ingaat?
Usage-based billing beheer je in het Microsoft 365 admin center onder Copilot, Cost management. Dat kan nu al, ook als usage-based billing nog niet aanstaat. Ga er niet van uit dat de standaardinstellingen bij jouw budget passen. Loop deze punten na, of laat ze door ons nalopen:
- Maandlimiet voor de organisatie: controleer de vooraf ingestelde limiet en pas die aan op wat je wilt uitgeven. Bereikt een beleid de limiet, dan verliezen gebruikers tot de eerste van de volgende maand toegang tot de diensten die credits verbruiken.
- Limiet per gebruiker: optioneel, maar verstandig. Zo voorkom je dat één gebruiker het hele budget opmaakt.
- Wie mag Cowork installeren: ga naar Copilot, Agents, Alle agents en open Copilot Cowork. Standaard staat hij op beschikbaar voor alle gebruikers. Kies voor specifieke gebruikers of groepen als je met een pilotgroep wilt starten, of blokkeer hem tot je er klaar voor bent.
- Wie mag credits verbruiken: ook een spending policy geldt standaard voor alle gebruikers. Beperk die tot dezelfde beveiligingsgroepen, zodat toegang en budget op elkaar aansluiten.
- Auto-apply new services: deze instelling staat standaard aan. Nieuwe diensten en agents die Microsoft toevoegt, vallen dan automatisch onder je beleid en kunnen credits verbruiken. Zet hem uit als je nieuwe diensten eerst wilt beoordelen.
- Meldingen: stel een drempel in (in credits of een percentage) waarbij beheerders een mail krijgen, en eventueel een melding voor gebruikers die hun eigen limiet naderen.
- Aanvragen van gebruikers: gebruikers kunnen extra credits aanvragen. Bepaal wie die beoordeelt; aanvragen kunnen ook naar je eigen ITSM-portal worden doorgestuurd.
- Rollen: geef finance of management een leesrol (zoals AI Reader of Global Reader), zodat zij het verbruik kunnen volgen zonder instellingen te kunnen wijzigen.
Gebruikers zien zelf ook wat een taak kost: in Copilot Cowork toont het commando `/cost` het geschatte creditverbruik van de lopende taak.
Let op: Cowork en Anthropic in Europa
Cowork draait op meerdere AI-modellen, waaronder Claude van Anthropic. De Copilot Credits Guide van Microsoft (september 2026) noemt Anthropic ingeschakeld in de tenant als voorwaarde voor Cowork. Voor Nederlandse en andere Europese tenants staat Anthropic standaard uit, omdat de verwerking buiten de EU Data Boundary plaatsvindt, en daarmee staat ook Cowork in de EU standaard uit. Microsoft geeft aan dat er alternatieve modellen binnen de EU Data Boundary beschikbaar kunnen komen, maar reken daar nu nog niet op.
Twee dingen om te weten:
- Pay-as-you-go aan hebben staan is niet genoeg: je moet ook een bewuste keuze over Anthropic maken.
- Anthropic zet je tenantbreed aan of uit. Per groep of gebruiker beperken kan nog niet; dat staat op de roadmap van Microsoft. Wil je Cowork alleen voor een pilotgroep, regel dat dan via de agentbeschikbaarheid en je spending policy. Hoe dat zit en waar je de instelling vindt, lees je in Anthropic Claude in Microsoft 365 Copilot.
Geldt dit ook voor de gewone Microsoft 365 Copilot-licentie?
Nee. De aankondiging gaat uitsluitend over Microsoft 365 Copilot Business, de versie voor organisaties tot 300 gebruikers, gekocht via CSP. Zo zien de licenties er na de wijziging naast elkaar uit:
| Copilot Business (via CSP) | Microsoft 365 Copilot | |
|---|---|---|
| Voor wie | Tot 300 gebruikers, naast Business Basic, Standard of Premium | Onbeperkt aantal gebruikers, o.a. naast E3 of E5 |
| Copilot in Word, Excel, Outlook en Teams | Inbegrepen in de vaste licentie | Inbegrepen in de vaste licentie |
| Cowork en andere diensten met credits | Verbruik in Copilot Credits | Verbruik in Copilot Credits |
| Pay-as-you-go vanaf begin 2027 | Standaard aan na een nieuwe aankoop, met vooraf ingestelde limiet | Niet aangekondigd: beheerder activeert het zelf |
Voor Microsoft 365 Copilot verandert er dus niets aan de drempel: Cowork werkt pas nadat een beheerder usage-based billing in Cost management heeft geactiveerd. Dat betekent niet dat de kosten daar geen aandacht vragen. Zodra het eenmaal aanstaat, gelden precies dezelfde risico's en dezelfde checklist als hierboven.
Werk je met een mix, bijvoorbeeld Copilot Business naast een paar Microsoft 365 Copilot-licenties? Kijk dan na elke aankoop goed wat er in Cost management is ingericht, want credits worden op tenantniveau verbruikt.
Alle verschillen tussen beide licenties, van prijs tot governance, zet je naast elkaar in Copilot Business vs Microsoft 365 Copilot. Wil je eerst weten wat Copilot Business precies inhoudt, lees dan wat is Microsoft 365 Copilot Business?.
Wat betekent dit voor bestaande licenties?
Dit is de tweede belangrijke wijziging in de update van 3 november. Volgens Microsoft zet een nieuwe aankoop van Copilot Business via CSP usage-based billing ook standaard aan voor de bestaande Copilot Business-licenties in dezelfde tenant. Je hoeft dus niet over te stappen of opnieuw te kopen: één extra licentie is genoeg om pay-as-you-go voor al je Copilot Business-gebruikers aan te zetten.
Wil je Cowork nu al gebruiken, of wil je vooraf bepalen hoe het straks wordt ingericht? Dan richt je usage-based billing zelf in. Hoe dat stap voor stap werkt, staat in ons kennisbankartikel kostenbeheer en facturatie van Copilot Cowork.
Universal Cloud regelt het voor je
Een variabele AI-rekening hoort een bewuste keuze te zijn, geen verrassing. Als CSP-partner richten wij cost management voor je in, met limieten en meldingen die passen bij je budget. We helpen je kiezen welke teams Cowork als eerste gebruiken, maken een bewuste afweging over Anthropic en houden het verbruik proactief in de gaten. We volgen ook wat Microsoft de komende maanden bekendmaakt, zoals de precieze ingangsdatum, en laten het je weten zodra dat gevolgen heeft voor jouw situatie. Neem contact op als je wilt weten waar je staat voordat de wijziging ingaat.



