Microsoft zet een volgende stap in hoe je voor AI betaalt. Vanaf 2 november 2026 krijgen nieuwe licenties voor Microsoft 365 Copilot Business die je via een CSP-partner koopt, standaard usage-based billing mee. Pay-as-you-go met Copilot Credits staat dan meteen aan. Dat klinkt als een kleine administratieve wijziging, maar het draait een belangrijke drempel om. Tot nu toe moest je Copilot Cowork bewust aanzetten. Straks staat de deur standaard open, en naast je vaste licentie kan dan ongemerkt een variabele rekening ontstaan. Cost management is daarmee geen optie meer, maar noodzaak. In dit artikel lees je wat er verandert, wat het kost en wat je vóór november regelt.
Wat verandert er op 2 november?
Microsoft kondigde de wijziging op 16 september 2026 aan in het Partner Center. De kern:
- Voor wie: nieuwe aankopen van Microsoft 365 Copilot Business via CSP, zowel los als in bundels.
- Wat: usage-based billing staat standaard aan, met pay-as-you-go als standaard facturatiemethode.
- Inclusief: de Azure-subscription die nodig is voor usage-based billing wordt meteen ingericht, met een vooraf ingestelde maandlimiet.
- Waarvoor: diensten die per gebruik afrekenen, zoals Copilot Cowork, Work IQ API's en GitHub Copilot Harness.
Van bewust aanzetten naar standaard aan: hier kun je verrast worden
Dit is de wijziging waar je echt bij stil moet staan.
Tot nu toe kon niemand Copilot Cowork gebruiken voordat een beheerder dat bewust had ingericht: een Azure-subscription koppelen, een spending policy activeren en een limiet kiezen. Was dat nog niet gebeurd, dan kwam een gebruiker die Cowork opende op een pagina om toegang aan te vragen. Die stappen voelden als gedoe, maar ze waren ook een natuurlijke rem. Wie Cowork aanzette, dacht op dat moment na over wie het mocht gebruiken en wat het mocht kosten.
Vanaf 2 november is die rem weg voor nieuwe licenties. Pay-as-you-go staat aan, de Azure-subscription is gekoppeld en er geldt een maandlimiet die niet door jou is gekozen. En in de agentinstellingen staat Cowork standaard op beschikbaar voor alle gebruikers: iedereen met een Copilot-licentie kan het zelf vinden en installeren via de Agent Store, of via "Get agents" in Teams en Outlook. Een realistisch scenario:
- Een medewerker vindt Cowork in de Agent Store, installeert het zelf en laat het een paar grote taken uitvoeren, zoals een marktanalyse, een reeks rapportages of een opgeruimde mailbox.
- Elke taak verbruikt credits, afhankelijk van hoe lang en hoe complex hij is. Een collega doet hetzelfde, en nog een.
- Niemand in IT of finance heeft dit bewust aangezet, en zonder ingestelde meldingen krijgt ook niemand een seintje.
- De kosten verschijnen achteraf op de maandfactuur.
Daar komt bij dat de instelling Auto-apply new services standaard aanstaat. Nieuwe agents en diensten die Microsoft later toevoegt, kunnen dan ook direct credits verbruiken onder hetzelfde beleid.
Dat wil niet zeggen dat je Cowork moet mijden: goed ingezet levert het veel op. Maar de keuze wie het gebruikt en hoeveel het mag kosten, moet je nu zelf actief maken, in plaats van dat de inrichting je daar vanzelf toe dwingt.
Wat zijn Copilot Credits?
Copilot Credits zijn de gemeenschappelijke munteenheid voor AI-diensten die per gebruik worden afgerekend. Je vaste Copilot-licentie dekt de bekende functies in Word, Excel, Outlook en Teams. Voor zwaarder, zelfstandig werk, zoals een meerstapstaak in Copilot Cowork, betaal je daarnaast in credits.
Hoeveel credits een taak kost, hangt volgens Microsoft af van vier onderdelen:
- Modellen: welk AI-model de taak uitvoert
- Runtime: hoe lang de agent aan het werk is
- Context: hoeveel informatie uit mail, bestanden en meetings wordt opgehaald
- Tools: de acties die worden uitgevoerd, zoals een mail versturen of een document bijwerken
Credits worden op tenantniveau gebundeld. Je totale kosten zijn de som van alle credits die in je organisatie worden verbruikt.
Wat kost het?
Er zijn twee manieren om credits af te nemen:
| Manier | Prijs | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Pay-as-you-go | $ 0,01 per credit, achteraf per maand | Starten, wisselend gebruik |
| Pre-Purchase Plan (P3) | Vooraf voor een jaar, 5% tot 20% korting vanaf 300.000 credits | Voorspelbaar, hoog verbruik |
Bij P3 vervallen ongebruikte credits aan het einde van het jaar. Wat je boven je prepaid credits verbruikt, loopt automatisch door op pay-as-you-go. Prepaid credits worden altijd eerst gebruikt.
Een rekenvoorbeeld: een maandlimiet van 20.000 credits voor de hele organisatie komt neer op maximaal $ 200 per maand. Een limiet van 2.000 credits per gebruiker is $ 20 per gebruiker per maand. Meer over de afweging tussen kosten en opbrengst lees je in Copilot Cowork: een extra collega, geen extra kostenpost.
Cost management: wat regel je vóór 2 november?
Usage-based billing beheer je in het Microsoft 365 admin center onder Copilot, Cost management. Ga er niet van uit dat de standaardinstellingen bij jouw budget passen. Loop deze punten na, of laat ze door ons nalopen:
- Maandlimiet voor de organisatie: controleer de vooraf ingestelde limiet en pas die aan op wat je wilt uitgeven. Bereikt een beleid de limiet, dan verliezen gebruikers tot de eerste van de volgende maand toegang tot de diensten die credits verbruiken.
- Limiet per gebruiker: optioneel, maar verstandig. Zo voorkom je dat één gebruiker het hele budget opmaakt.
- Wie mag Cowork installeren: ga naar Copilot, Agents, Alle agents en open Copilot Cowork. Standaard staat hij op beschikbaar voor alle gebruikers. Kies voor specifieke gebruikers of groepen als je met een pilotgroep wilt starten, of blokkeer hem tot je er klaar voor bent.
- Wie mag credits verbruiken: ook een spending policy geldt standaard voor alle gebruikers. Beperk die tot dezelfde beveiligingsgroepen, zodat toegang en budget op elkaar aansluiten.
- Auto-apply new services: deze instelling staat standaard aan. Nieuwe diensten en agents die Microsoft toevoegt, vallen dan automatisch onder je beleid en kunnen credits verbruiken. Zet hem uit als je nieuwe diensten eerst wilt beoordelen.
- Meldingen: stel een drempel in (in credits of een percentage) waarbij beheerders een mail krijgen, en eventueel een melding voor gebruikers die hun eigen limiet naderen.
- Aanvragen van gebruikers: gebruikers kunnen extra credits aanvragen. Bepaal wie die beoordeelt; aanvragen kunnen ook naar je eigen ITSM-portal worden doorgestuurd.
- Rollen: geef finance of management een leesrol (zoals AI Reader of Global Reader), zodat zij het verbruik kunnen volgen zonder instellingen te kunnen wijzigen.
Gebruikers zien zelf ook wat een taak kost: in Copilot Cowork toont het commando `/cost` het geschatte creditverbruik van de lopende taak.
Let op: Cowork en Anthropic in Europa
Cowork draait op meerdere AI-modellen, waaronder Claude van Anthropic. De Copilot Credits Guide van Microsoft (september 2026) noemt Anthropic ingeschakeld in de tenant als voorwaarde voor Cowork. Voor Nederlandse en andere Europese tenants staat Anthropic standaard uit, omdat de verwerking buiten de EU Data Boundary plaatsvindt, en daarmee staat ook Cowork in de EU standaard uit. Microsoft geeft aan dat er alternatieve modellen binnen de EU Data Boundary beschikbaar kunnen komen, maar reken daar nu nog niet op.
Twee dingen om te weten:
- Pay-as-you-go aan hebben staan is niet genoeg: je moet ook een bewuste keuze over Anthropic maken.
- Anthropic zet je tenantbreed aan of uit. Per groep of gebruiker beperken kan nog niet; dat staat op de roadmap van Microsoft. Wil je Cowork alleen voor een pilotgroep, regel dat dan via de agentbeschikbaarheid en je spending policy. Hoe dat zit en waar je de instelling vindt, lees je in Anthropic Claude in Microsoft 365 Copilot.
Geldt dit ook voor de gewone Microsoft 365 Copilot-licentie?
Nee. De aankondiging gaat uitsluitend over Microsoft 365 Copilot Business, de versie voor organisaties tot 300 gebruikers, en alleen over nieuwe aankopen via CSP. Zo zien de licenties er na 2 november naast elkaar uit:
| Copilot Business (nieuw via CSP) | Microsoft 365 Copilot | |
|---|---|---|
| Voor wie | Tot 300 gebruikers, naast Business Basic, Standard of Premium | Onbeperkt aantal gebruikers, o.a. naast E3 of E5 |
| Copilot in Word, Excel, Outlook en Teams | Inbegrepen in de vaste licentie | Inbegrepen in de vaste licentie |
| Cowork en andere diensten met credits | Verbruik in Copilot Credits | Verbruik in Copilot Credits |
| Pay-as-you-go vanaf 2 november | Standaard aan, met vooraf ingestelde limiet | Niet aangekondigd: beheerder activeert het zelf |
Voor Microsoft 365 Copilot verandert er dus niets aan de drempel: Cowork werkt pas nadat een beheerder usage-based billing in Cost management heeft geactiveerd. Dat betekent niet dat de kosten daar geen aandacht vragen. Zodra het eenmaal aanstaat, gelden precies dezelfde risico's en dezelfde checklist als hierboven.
Werk je met een mix, bijvoorbeeld een paar nieuwe Copilot Business-licenties naast bestaande licenties? Kijk dan vooral goed wat er na de aankoop in Cost management is ingericht, want credits worden op tenantniveau verbruikt.
Alle verschillen tussen beide licenties, van prijs tot governance, zet je naast elkaar in Copilot Business vs Microsoft 365 Copilot. Wil je eerst weten wat Copilot Business precies inhoudt, lees dan wat is Microsoft 365 Copilot Business?.
Wat betekent dit voor bestaande licenties?
De aankondiging gaat over nieuwe aankopen vanaf 2 november 2026. Microsoft noemt geen automatische wijziging voor bestaande Copilot Business-licenties. Wil je Cowork daar gebruiken, dan richt je usage-based billing zelf in. Hoe dat stap voor stap werkt, staat in ons kennisbankartikel kostenbeheer en facturatie van Copilot Cowork.
Universal Cloud regelt het voor je
Een variabele AI-rekening hoort een bewuste keuze te zijn, geen verrassing. Als CSP-partner richten wij cost management voor je in, met limieten en meldingen die passen bij je budget. We helpen je kiezen welke teams Cowork als eerste gebruiken, maken een bewuste afweging over Anthropic en houden het verbruik proactief in de gaten. Neem contact op als je vóór 2 november wilt weten waar je staat.
